مصطفى النوراني الاردبيلي
363
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
علف خرگوش در كتب فارسى بوصير ، بوسير و در برخى مناطق ايران علف خرگوش و گل خرگوشك و . . . گويند . در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى قلوعُس و . . . آورده شده است . مشخصات : گياهى است دو ساله كه بلندى آن تا 2 متر مىرسد . گلهاى آن خيلى كم دوام و پوشيده از تارهاى پنبهاى سفيد ، زرد و حنايى و در بعضى ارقام قرمز و سفيد است . برگها آن در قسمت پايين بزرگ موجدار ، بيضى ، نوك تيز ، بدون دمبرگ ساقه را در آغوش مىگيرد . تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى در برگهاى بوصير ( علف خرگوشك ) وجود يك ماده تلخ و مواد ساپونين تأييد شده است و بهعلاوه آلفا - كاروتن ، اسانس و رزين و لعاب فراوان دارد . خواص - كاربرد : از برگها براى معالجه آسم و ساير ناراحتيهاى ريوى استفاده مىشود . برگهاى آن را دم كرده و با روغن آغشته مىنمايند و روى مواضع متورم مىگذارند ، فروكش مىكند . برگها و ريشه آن قابض و براى نرم كردن سينه مفيد است . دانه آن مخدّر است و براى تقويت نيروى جنسى استفاده مىشود . از ريشه آن بهعنوان ضد انگل و كرم استفاده مىشود . از نظر طبيعت نيز علف خرگوش خيلى گرم و خشك است . « 1 »
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 418 ؛ محيط اعظم ، ص 320 .